podziel się dzielnicą. spacery z mieszkańcami

Podziel się dzielnicą

Cykl spacerów po dzielnicach Katowic 

Chcesz poznać nieznane fakty i dowiedzieć się czegoś więcej o historii swojej dzielnicy?

Interesuje Cię architektura lub obszary przyrodnicze Katowic poza ścisłym centrum?

Jeśli tak, weź udział w spacerze, w którym równie ważny, co zaplanowana trasa będzie Twój udział!

Mamy nadzieję, że w trakcie wycieczki podzielisz się z nami opowieściami związanymi z życiem dzielnicy lub szczególnymi dla Ciebie i Twoich bliskich miejscami. Każda historia jest dla nas ważna i będzie stanowić wkład w proces przygotowywania mapy, w której uwzględnione zostaną istotne punkty dziedzictwa materialnego, a także opowieści, emocje i wspomnienia związane z Twoją Dzielnicą!

To również unikalna okazja, aby wspólnie zastanowić się nad tym, jak opowiadać o lokalnym dziedzictwie.  

Czekamy zarówno na obecnych, jak i dawnych mieszkańców poszczególnych dzielnic, a także osoby chcące podzielić się wspomnieniami i historiami członków rodziny lub znajomych.

Na spacery obowiązują zapisy telefonicznie: 32 609 03 32 lub 32 609 03 21 (od poniedziałku do piątku w godzinach 10.00-17.00), mailowo: rezerwacje[AT]miasto-ogrodow.eu lub za pomocą formularza dostępnego TUTAJ.

O wydarzeniach w języku łatwym do czytania i zrozumienia [plik pdf, 12,6 MB, link otworzy się w nowym oknie]

 

 

 


Spacery nadchodzące:

XIII SPACER

Dzielnica Załęże

Kiedy: 21 października 2023, godz. 11.00

Przewodnik: Piotr Fuglewicz

Miejsce zbiórki: ul. Gliwicka 32 / Cmentarz parafii pw. Przemienienia Pańskiego
Miejsce zakończenia spaceru: ul. Jana Kupca 14

Załęże jest jedną z najstarszych osad, jakie obecnie wchodzą w skład Katowic. 

Początki wsi sięgały prawdopodobnie XIII w., a pierwsze pisemne wzmianki o niej pochodzą z roku 1360. Od kiedy pod koniec XVIII w. na terenie Załęża odkryto płytko zalęgające pokłady węgla kamiennego, rozpoczął się tu rozwój przemysłu. W roku 1823 na terenie pomiędzy Dębem a Załężem powstała założona przez szkockiego inżyniera Johna Baildona i nosząca jego imię Huta Baildon. Przez wiele lat był to jeden z najnowocześniejszych zakładów europejskich. W 1840 roku pomiędzy Dębem, Załężem i Hajdukami powstała kopalnia „Cleophas”. Przez ponad półtorej wieku Załęże było dzielnicą górników i hutników.

W trakcie naszego spaceru zobaczymy pozostałości tego okresu, poznamy historię dzielnicy, jej współczesność i napotkamy wiele murali, które bogato występują na trasie.


Spacery archiwalne:

I SPACER

11 czerwca, Dzielnica Giszowiec
start spaceru: godz. 15.00
Miejsce zbiórki: główne wejście do Miejskiego Domu Kultury

Wybierzcie się z nami na wspólny spacer po naszym Giszowcu! Zaczynamy o 15:00 przed głównym wejściem do Miejskiego Domu Kultury, czyli dawnej Gospody. Stamtąd ruszymy odkrywać na nowo historię najciekawszych miejsc naszej dzielnicy. Nie tylko tę najdawniejszą, ale również bardziej nam współczesną – pełną Waszych wspomnień, opowieści rodzinnych i ciekawostek. Sprawdzimy m. in. skąd wziął się jeleń w przedszkolu, gdzie do dziś gra się w szkata, jak można było się schłodzić nie mając lodówki, gdzie dawniej trzymano chacharów, skąd można było wyruszyć w darmową podróż i co było giszowieckim odpowiednikiem dzisiejszego facebooka (kaj sie łaziło na klachy). 

Przewodnik: Paweł Grzywocz
Giszowiok od urodzenia, miłośnik osiedla-ogrodu. Uwielbia odkrywać ślady przeszłości i przywracać pamięć o miejscach, które dawno już nie istnieją. Łączy swoją fascynację historią Giszowca z pasją do nowych technologii, prowadząc już prawie od 20 lat stronę internetową giszowiec.info [link otworzy się w nowym oknie]


II SPACER

24 czerwca, Dzielnica Murcki
Start spaceru: godz. 11.00
Miejsce spotkania: Murcki Rynek
Hasło przewodnie: “Murcki - oczami mieszkańców"

Zapraszamy na dość nietypowy spacer po Murckach, bo z zaproszonymi gośćmi, którymi
będą mieszkańcy dzielnicy. W tym spacerze planujemy poruszać się po tej bardziej zurbanizowanej części miejscowości. Będzie mniej chodzenia, za to, jak przypuszczamy, masa opowieści. Opowieści nie tylko prowadzącego, a przede wszystkim samych mieszkańców. Poznamy ich wspomnienia, a także informacje stanowiące najważniejszą część historii, którą chcieliby zachować dla innych. W ramach wycieczki chcemy spotkać się na murckowskich rynku, a na nim zwiedzić prywatną, kiedyś książęcą murckowską piekarnię, co okraszone będzie
rodzinną historią. Kolejny punkt to "Dom lekarza" i spotkanie z jego byłym mieszkańcem.
Będzie to wstęp do następnego punktu - odwiedzenie murckowskiego szpitala, w którym
spotkamy się z kolejnymi byłymi już mieszkańcami (na jego terenie od samego początku
mieszkały rodziny pracowników) - córkami wieloletniego kierownika administracyjnego
szpitala. Najprawdopodobniej ostatnim punktem spotkania będzie obecny dom kultury, a
kiedyś pierwszy schlafhaus w Murckach.

Przewidywany czas spaceru 4 do 5 godzin!
 

Prowadzący - Bartłomiej Zatorski

Bartłomiej Zatorski - od urodzenia mieszkaniec Murcek, beskidzki przewodnik PTTK, lokalny społecznik, współautor kilku publikacji (monograficznej, zbiorowej pracy "Ach te Murcki" czy dwutomowego przewodnika "W krainie murckowskich lasów", autor historyzującego, bloga "Erdmancyjŏ"


III SPACER

25 czerwca, Dzielnica Nikiszowiec
Start spaceru: godz. 15.00
Miejsce spotkania: Plac Wyzwolenia, przy makiecie przed kościołem pw. św. Anny.

W województwie śląskim znajdziemy około 200 osiedli patronackich, czyli takich, które zostały wybudowane przez zakłady przemysłowe dla swoich pracowników (najczęściej górników i hutników). Jednak niewiele z nich prezentuje taki rozmach rozwiązań urbanistycznych jak Nikiszowiec. Na spacerze po Nikiszu będzie trochę tak, jak w podróży do przeszłości. W jego trakcie opowiemy, jakie "luksusy" zastali pierwsi mieszkańcy osiedla w swoich nowych mieszkaniach, a także kto i jak zaprojektował to unikatowe i fenomenalne pod wieloma względami osiedle patronackie. Kim był Anton Uthemann i jakie role, oprócz funkcji dyrektora generalnego spółki Georg von Giesche`s Erben i radcy radcy górniczego, pełnił? Przyjrzymy się historii i wydarzeniom, które ukształtowały społeczność dzielnicy. Porozmawiamy o tym, czy ponad 100 letni Nikiszowiec jest przykładem koncepcji miasta piętnastominutowego(?). Pokażemy, jak widoczne są na każdym kroku nierozerwalne związki łączące osiedle z kopalnią. O czym jeszcze posłuchacie? O przemianach, zmianach i planach. Warto pamiętać, że Nikiszowiec to żywa komórka. Jak zwraca uwagę nasz przewodniczka po tej dzielnicy, Joanna Siedlaczek-Pluta, Spacer będzie obfitował w różne historie opowiedziane przez moją babcię, ojca i te, które sama doświadczyłam. Spacerując po osiedlu, widzimy jak życie i historia przeplata się w tym miejscu. W moich opowieściach nawiązuje do tradycji górniczej, opowiadam o życiu codziennym oraz przytaczam historie usłyszane od rodziny i sąsiadów

Prowadząca spacer: Joanna Siedlaczek-Pluta

Joanna Siedlaczek-Pluta - mieszkanka Nikiszowca. W 2019 r. ukończyła kurs zorganizowany przez Stowarzyszenie Fabryka Inicjatyw Społecznych (FIL) oraz Muzeum Historii Katowic Dział Etnologii Miasta w Nikiszowcu, uzyskując certyfikat i dołączając do Sieci Lokalnych Przewodników z Nikiszowca. W internecie znana jako @PrzewodniczkapoNikiszu - profil FB.


IV SPACER

24 czerwca, Szopienice 
Start spaceru:
godz. 15.00
Miejsce spotkania: ul. Szabelniana 4, Szopienice

Hasło przewodnie: Szopienice czterech żywiołów i Roździeń dobry (na sobotni spacer)!

Szopienice. Jedna z tych miejscowości, które postrzegane są przez pryzmat schematów i stereotypów. Dla wielu osób to przykład obszaru zdegradowanego, w którym przez lata bezmyślnie eksploatowano zasoby naturalne. Była eksploatacja? Czas na eksplorację! Pragniemy odkrywać inne, nieoczywiste oblicze Szopienic. Kluczem do poznania ich różnorodnego charakteru staną się symboliczne cztery żywioły. Ich współistnienie i ścieranie się tworzyło burzliwą zarazem historię miejscowości. Poznamy więc miejsca, świadczące o wiejskiej przeszłości tej dzielnicy Katowic, gdy głównym źródłem utrzymania naszych przodków była uprawa ZIEMI i hodowla zwierząt. Zobaczymy ślady po kuźnicach i hutach, w których płonął OGIEŃ. Odetchniemy, spacerując nad WODĄ — po wschodnim fragmencie Doliny Pięciu Stawów. W przysiółku Morawa zatrzymamy się przy krzyżu cholerycznym, przypominając sobie, że w I poł. XIX wieku morowe POWIETRZE zabiło w okolicy kilkadziesiąt osób. Wrócimy pamięcią do lat, gdy szopienickie powietrze miało specyficzny zapach (do czego przyczyniły się m.in. huta Uthemann czy wytwórnia margaryny Strahl), a także skład chemiczny – i nie było przezroczyste… Spacer zakończymy w Roździeniu – gminie, która weszła w skład współczesnych Szopienic. To tutaj widać, że energia czterech żywiołów wpłynęła na lokalną, interesującą i godną odkrycia kulturę.

Przewodnicy: Daniela Dylus i Michał Malina


V SPACER

24 czerwca, Osiedle Tysiąclecia
Start spaceru:
godz. 11.00
Miejsce zbiórki: Młodzieżowy Dom Kultury, os. Tysiąclecia

Chcesz poznać nieznane fakty i dowiedzieć się czegoś więcej o historii swojej dzielnicy? Interesuje Cię architektura lub obszary przyrodnicze Katowic poza ścisłym centrum?
Jeśli tak, weź udział w spacerze, w którym równie ważny, co zaplanowana trasa będzie Twój udział!

Mamy nadzieję, że w trakcie wycieczki podzielisz się z nami opowieściami związanymi z życiem dzielnicy lub szczególnymi dla Ciebie i Twoich bliskich miejscami. Czekamy zarówno na obecnych, jak i dawnych mieszkańców. Każda historia jest dla nas ważna i będzie stanowić wkład w proces przygotowywania mapy, w której uwzględnione zostaną istotne punkty dziedzictwa materialnego, a także opowieści, emocje i wspomnienia związane z Twoją Dzielnicą!

Zapraszamy na spacer po osiedlu Tysiąclecia, w trakcie którego wspólnie będziemy odkrywać historię tej części Katowic. Sięgnijmy do początków osiedla, cofnijmy się w niedaleką przeszłość i porozmawiajmy o tym, czy miejsce to spełnia założenia wzorcowego terenu pod kątem rozwiązań technicznych i przestrzennych. Będzie to również okazja, aby z nieco innej perspektywy spojrzeć na funkcje użytkowe poszczególnych obiektów, a także poznać walory znajdujących się w obrębie Tysiąclecia terenów zielonych.

Na spacer w szczególności zapraszamy osoby, które pamiętają budowę osiedla lub dalsze etapy jego rozbudowy i powstawania Kukurydz, jak również te, które na tutejszych zielonych terenach spędzały część wolnego czasu. Zachęcamy także nowych mieszkańców, aby wspólnie z nami spędzili ten czas i podzielili się swoimi wrażeniami związanymi z tym obszarem Katowic.

Przewodnik: Barbara Bańska


VI SPACER

9 lipca, Dzielnica Dąb

Start spaceru: 15.00

Miejsce zbiórki: przy wieży wyciągowej w Silesia City Center

Przewodnik: Tomasz Kiełkowski

Dąb czy Domb?

Podziel się Dębem! Zapraszamy na spacer po dzielnicy Dąb. W przestrzeni miejskiej prześledzimy jego historie. Te najstarsze oraz te najnowsze. Między innymi sprawdzimy: gdzie znajdują się stare szyby kopalniane, gdzie znajdował się folwark i czy w mieście może być ulica Wiejska?

Dąb to jedna z najstarszych części Katowic, przez wiele lat rozwijała się samodzielnie. Powstała w cieniu kopalń, hut i biedaszybów, które przez lata wyznaczały kierunek rozwoju dzielnicy. Baildon, Kleofas, Gottwald, Agnieszka, Pieler, SCC - te hasła brzmią jak zaklęcia do otwarcia skarbca z historiami dzielnicy.

Podczas spaceru wydobędziemy najciekawsze opowieści i nadamy im nowe życie

VII SPACER

29 lipca 2023

Dzielnica Wełnowiec-Józefowiec

Start spaceru: 15.00

Miejsce zbiórki: skrzyżowanie ulicy Józefowskiej i Słonecznej (przy cmentarzu)

Przewodnik: Edward Grządziel

Uwaga: w zależności od warunków atmosferycznych oraz uczestników, spacer może potrwać od 4 do 6 godzin.

Zapraszamy na spacer po rejonie Wełnowca-Józefowca, o którym pierwsze wzmianki pochodzą z XVII wieku. Dzięki płytko zalegającym pokładom węgla kamiennego ten początkowo rolniczy obszar szybko zyskał przemysłowy charakter, a pierwsza kopalnia powstała tu pod koniec XVIII wieku.  

Znaczną część naszego spotkania poświęcimy początkom i rozwojowi przemysłu na tym terenie. Porozmawiamy między innymi o Kopalni „Waterloo”, Zakładach Hohenlohego i Kopalni „Caroline”. W trakcie spaceru odwiedzimy również tereny zielone, odkryjemy historie kolonii robotniczych, a także porozmawiamy o sporcie i ważnych dla mieszkańców miejscach znajdujących się na terenie dzielnicy. 

Spojrzymy w przeszłość, aby porozmawiać o tym jak Wełnowiec-Józefowiec zmienił się zarówno na przestrzeni kilku stuleci, jak i kilku ostatnich lat.


VIII SPACER

Dzielnica Ligota-Panewniki

26 sierpnia 2023, godz. 10.00 (zbiórka: 9.45)

Miejsce zbiórki: Dworzec PKP Katowice-Ligota

Przewodnik: Grzegorz Płonka

Co my tu mamy. Od dworca kolejowego w Ligocie do klasztoru w Panewnikach

W czasie spaceru poznamy ważniejsze obiekty powstałe na przestrzeni ponad stu lat na terenie obecnej dzielnicy "Ligota-Panewniki", wśród których znajdą się między innymi: dworzec kolejowy, historyczna zabudowa ul. Franciszkańskiej, akademiki dawnej Akademii Ekonomicznej, Plac Miast Partnerskich, gmach VII LO, modernistyczna kolonia urzędnicza, miejski targ oraz Bazylika Ojców Franciszkanów. Podkreślimy ich wpływ na życie mieszkańców. Wspomnimy również o osobach i grupach społecznych związanych z dzielnicą jak - Bolesław Szabelski, Olgierd Łukaszewicz, Krystyna Bochenek, Krzysztof Globisz, ligocki hufiec harcerski oraz o antyhitlerowskiej konspiracji w czasach II wojny światowej. 


X SPACER

Dzielnica Dąbrówka Mała

27 sierpnia 2023, godz. 15.00

Miejsce zbiórki: kościół parafialny pw. św. Antoniego

Przewodnik: Michał Bulsa

Spacer po Dąbrówce Małej obejmie najważniejsze punkty dzielnicy, ukazując jej kulturę, tradycję, najważniejsze zabytki i miejsca, związane z ważnymi postaciami. Poznamy dzieje tej miejscowości, stanowiącej odrębną gminę aż do 1951 r. Trasa obejmuje "centrum" Dąbrówki - miejscowości niegdyś silnie związanej z przemysłem, a obecnie stanowiącej dzielnicę mieszkaniową i usługową. Historia Dąbrówki Małej, sięgająca późnego średniowiecza, do dziś jest widoczna i obecna w dzielnicy.


X SPACER

Dzielnica Dąbrówka Mała

27 sierpnia 2023, godz. 15.00

Miejsce zbiórki: kościół parafialny pw. św. Antoniego

Przewodnik: Michał Bulsa

Spacer po Dąbrówce Małej obejmie najważniejsze punkty dzielnicy, ukazując jej kulturę, tradycję, najważniejsze zabytki i miejsca, związane z ważnymi postaciami. Poznamy dzieje tej miejscowości, stanowiącej odrębną gminę aż do 1951 r. Trasa obejmuje "centrum" Dąbrówki - miejscowości niegdyś silnie związanej z przemysłem, a obecnie stanowiącej dzielnicę mieszkaniową i usługową. Historia Dąbrówki Małej, sięgająca późnego średniowiecza, do dziś jest widoczna i obecna w dzielnicy.


XI SPACER

Dzielnica Kostuchna

Kiedy: 24 września 2023, godz. 15.00

Miejsce zbiórki: Rondo Józefa Nowary na Bażantowie 

Przewodnik:  Krzysztof Bywalec

Czy znasz dzielnice Katowic? Proponujemy spacer po dzielnicy Kostuchna. 
Jakie tajemnice kryje ? 
Czy wiesz, że w Kostuchnie działała kolejka linowa?
Czy wiesz jacy sławni ludzie tu się urodzili?
Czy wiesz, w którym roku wybudowano tu kopalnię?
Czy wiesz, że pewien zakład w Kostuchnie wizytował Prezydent RP Ignacy Mościcki?
Czy wiesz, że w Kostuchnie pracował nad swoimi wynalazkami inż Tadeusz Sędzimir?
Czy wiesz, że z Kostuskiej hałdy rozlega się szeroka panorama na Beskidy, Tatry, a także na miasta aglomeracji Górnośląskiej?
Jeśli chcesz się o tym wszystkim przekonać i poznać tą dzielnicę to właśnie ta wycieczka jest dla Ciebie. 


XII SPACER

Dzielnica Podlesie

Kiedy: 1 października 2023, godz. 15.00

Miejsce zbiórki: Dworzec PKP Podlesie  

Przewodnik: Krzysztof Bywalec

Czy znasz dzielnice Katowic? proponujemy spacer po dzielnicy Podlesie. 
Jakie tajemnice kryje ? 
Skąd w Podlesiu ul Saska?
Czy przez Podlesie przebiegał Szlak Solny?
Jak wysoko w lidze piłkarskiej doszedł klub LGKS Podlesianka?
Co to jest myto i gdzie było w Podlesiu?
Zapraszamy na spacer, na którym wspólnie odkryjemy odpowiedzi na te pytania. 


ktw gzm 2029

Zrealizowano z udziałem środków finansowych z budżetu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

Cykl spacerów jest częścią działań w ramach starań o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2029.